De Tien Woorden, de Decaloog, de Wet van Mozes. Voor de een de basis van alle moraal. Voor de ander achterhaalde onzin. Onuitputtelijke bron van discussie.

 

10 geboden

Mozes toont de Stenen Tafelen aan het volk
(antieke bijbelillustratie).

 

Argument

In discussies over het conflict tussen Israël en zijn buurlanden blijkt dat de antieke tekst van de Tien Geboden nog springlevend is. Zowel Israël als de Palestijnen krijgt het verwijt om de oren dat ze wel erg makkelijk omgaan met Gij zult niet doden. Een ander punt van kritiek is het laatste gebod: Gij zult niet begeren […noch iets dat van uw buurman is, dus ook niet het land van uw buren…].

Samenvatting Tien Geboden

  • Vereer geen andere goden.
  • Maak nergens beelden van en vereer die niet.
  • Gebruikt de naam van God niet zinloos, dus spot en vloek niet.
  • Rust een dag per week uit (oorspronkelijk de Sabbat, maar in onze tijd naar keuze vrijdag, zaterdag of zondag. Nuttige en praktische tip: denk aan stressbestrijding).
  • Houd je ouders in ere. Dan leef je langer.
  • Vermoord geen andere mensen. (Hoe het zit als je aangevallen wordt blijft onvermeld).
  • Ga niet vreemd. Steel niet. Roddel en lieg niet over een ander.
  • Zet je zinnen niet op andermans huis, partner, personeel of spullen. (Dus ook niet op zijn/haar land.)

Persoonlijk dictaat

Volgens de Hebreeuwse Bijbel kwamen de Israëlieten, na de uittocht uit Egypte, bij de berg Sinaï aan. God maakte daar de Tien Geboden aan hun leider Mozes bekend (Exodus 20:1-17). In de letterlijke Bijbeltekst valt op dat God deze woorden zelf rechtstreeks uitspreekt. Dat zou zijn om het belang ervan te benadrukken. De vele honderden andere wetten die in dezelfde periode tot stand komen worden in de woorden van Mozes aan het volk doorgegeven.

Varianten

Een tweede volledige tekst – met kleine verschillen – is te vinden in Exodus 34. Een derde variant staat beschreven in Deuteronomium 5 vers 6-21. Er zijn kleine verschillen tussen de Joodse, de Katholiek/Lutherse en de Protestante nummering. Een derde Een uitgebreide analyse van de verschillen en de nummering is te vinden op http://nl.wikipedia.org/wiki/Tien_geboden.

Herhaling

Aan het moment van de presentatie kleeft een merkwaardig aspect. Volgens de Bijbel is de wetstekst de tweede versie. De eerste versie zou Mozes in woede in stukken hebben gesmeten. Volgens sommige uitleggers wijst de herhaling erop dat er niet aan te ontkomen valt. Op de voor de hand liggende vraag of beide versies dezelfde tekst bevatten komt twee keer antwoord: in Exodus 34 vers 1 en 4.

Onvrij

Volgens moderne bijbelgeleerden moet de wetgeving gezien worden in het licht van de tijd van toen. De tien geboden zouden in onze moderne tijd inadequate wetgeving zijn: er wordt niet gesproken over drugs, alcohol, (kinder-) porno, abortus, euthanasie, condooms en aids. Ook in allerlei andere moderne kwesties voorzien de Tien Geboden niet.
Zo zien sommigen het niet mogen aanbidden van andere goden als vrijheidsberoving. Het verbod op gesneden beelden zien zij als hopeloos achterhaald. Ook het respecteren van een vrije dag per week zou niet meer in de moderne tijd van ploegen- en weekenddienst passen

Ouderwets

Sommige denkers vinden de gedachte dat God de zevende dag uitrust onaanvaardbaar. Volgens hen wordt een god niet moe en hoeft hij/zij dus ook geen rust te nemen. Dat je andermans vrouw, werkster of auto niet mag ‘begeren’, niet mag willen hebben of bezitten of ernaar verlangen, wordt als ‘verouderd denken’ gepresenteerd. Alleen al dat eenzijdige ‘vrouw’: daaruit blijkt dat de wetten in een ‘mannentijd’ zijn geschreven. Voor de moderne mens zou het onmogelijk zijn zich aan zulke strenge eisen te houden.

Ongehoorzaam

Sommige onderzoekers tonen aan dat de Tien Geboden niets anders zijn dan een voortborduren op morele wetgeving van oudere beschavingen. Anderen menen dat dit soort moraal in de meeste mensen (op de echte slechteriken na) zit ingebakken. Ook zijn er de critici en cynici. Vooral het verbod om te doden is hun mikpunt. Niet alleen de Bijbelverhalen, maar ook de rest van de wereldgeschiedenis, zien zij als bewijs dat de mensheid zich nooit al te veel van de Tien Geboden heeft aangetrokken.

 

Beoordeel dit artikel

Gerelateerde Berichten