Verzet

Het woord verzet is in verband met het Israëlisch-Palestijns conflict langzamerhand uitgegroeid tot een fel omstreden begrip. Er is veel verwarring over. Volgens de voorvechters van de Palestijnse belangen (en de V.N.) mogen onder meer zelfmoordaanslagen als...

Perzen

Volk van Indo-Europese afkomst, dat in de zesde eeuw v. Chr. het huidige Israël / Palestina bezet.   De naam Perzen is afgeleid van het gebied waar het volk oorspronkelijk vandaan komt: Persis (Parsu), waar de huidige Iraanse provincie Fars ligt. De Perzen zijn...

Kibboets

Joodse, socialistisch geïnspireerde werk- en woongemeenschappen in Israël.   Mv. kibboetsim. De eerste kibboets, Degania, werd gesticht in 1909. Tegenstanders van de staat Israël wijzen erop, dat de kibboetsen (of: kibboetsim) meestal werden gevestigd op...

Joods Agentschap

Jewish Agency. Joodse organisatie die de belangen van Joden over de hele wereld behartigt.   Opgericht in 1923 als zionistische organisatie. Representeert in de begintijd de Joden in Palestina onder het Brits  mandaat. Zes jaar later wordt het officieel erkend....

Hulporganisaties

Zetten zich wereldwijd in om de levenssituatie van mensen en bevolkingsgroepen te verbeteren. Veel hulporganisaties zijn niet-gouvernementele organisaties (ngo’s ): ze hebben geen banden met de overheid van een land, maar handelen onafhankelijk. De hulp die geleverd...

Theodor Herzl

(1860-1904). Joods journalist. Grondlegger van het politieke zionisme. Met zijn boek Der Judenstaat begint de geschiedenis van het zionisme. Velen eren hem als feitelijke stichter van de staat Israël. Anderen verachten hem erom.  Antisemitisme en emigratie Herzl is...

Etnische zuivering

De woordcombinatie staat voor de verdrijving van de ene etnische groep mensen uit hun land of woongebied door een andere. Etnisch wil zeggen: tot een bepaalde volkenkundige stam horend. Bij het benoemen van etniciteit kan het ook gaan om nationaliteit en/of religie....

Sinaï

Schiereiland tussen Egypte en Israël/Palestina. Tevens heilige berg van het volk Israël. Plek waar de Tien Geboden zijn gegeven. Hier is ook het verbond tussen God en zijn volk tot stand gekomen.   De Sinaï is een schiereiland dat – met het Suezkanaal als...

Tolerantie

Verdraagzaamheid tegenover andersdenkenden. Toverwoord voor een vreedzame samenleving.   Voor het woord bestaan twee andere betekenissen, die beide hier niet relevant zijn: a) de mate waarin geneesmiddelen worden verdragen, en b) de toelaatbare maatafwijking in...

Struma

1942 Schip dat gebruikt wordt voor Joodse ‘illegale’ emigratie naar Palestina tijdens de Tweede Wereldoorlog. Wordt voor de kust van Turkije tot zinken gebracht. Een van de grootste maritieme rampen in WO2.   Joodse vluchtelingen uit Roemenië proberen met de...

Endlösung

Definitieve oplossing. Eindoplossing. Final solution. De uiteindelijke oplossing die Hitler bedacht voor de Joodse kwestie: uitroeiing.   Hitler was in zijn boek Mein Kampf (1924) al duidelijk geweest over hoe hij over Joden dacht. Aan de inhoud van het boek werd...

Egypte in Bijbel en Koran

-1800 In oude tijden buurland van Israël. En, zo blijkt uit spannende bijbelverhalen, vijand. Sinds 1948 opnieuw buur. Drie oorlogen verder voorkomt een vredesverdrag (1979) openlijke vijandelijkheden. Maar voor bijbelmensen opnieuw onveilig.   In de Hebreeuwse...

Skull en Bones

Geheim Amerikaans genootschap met grote politieke macht. Opgericht in 1832. Bestaat exclusief uit ex-studenten van Yale University. Complottheorie of werkelijkheid? Welk verband is er met het Israëlisch-Palestijns conflict?   Relevantie Er zijn aanwijzingen dat...

MacDonald Witboek

Brits witboek uit 1939. Beperkt de immigratie van joden in Palestina. Ontkracht eerdere toezeggingen.   Maximum Het MacDonald witboek is vernoemd naar de Britse minister van Koloniën Malcolm MacDonald. Het verschijnt nadat de Woodheadcommissie heeft bepaald dat...

Peel-commissie

De Peel-commisie is een van de vele commissies die al vóór WO2 zijn ingesteld om het conflict tussen Arabieren en Joden op te lossen.   Augustus 1936. De Britse regering wenst de Arabische opstand tegen de Britse bezetting en de Joodse immigranten te onderzoeken....

Hebron

Meer dan 4.000 jaar oude stad in Judea, een gebied dat nu meestal wordt aangeduid als de Westoever van de Jordaan (ook: Westbank). Omstreden vanwege de er aanwezige heilige plaatsen. Vooral Machpela, vermeend begraafplaats van bijbelfiguren, is een bron van...

Marc Chagall

(1887-1985) Russisch-joods kunstenaar uit de twintigste eeuw. Betrekt christelijke symbolen in zijn kunst. Maakt kunstwerk met de kruisiging van Jezus als thema. Raakt binnen de joodse gemeenschap omstreden.   Geboren op 7 juli 1887 in Vitebsk (Wit-Rusland),...

Nationalisme

Politieke filosofie. Saamhorigheidsgevoel tussen verschillende personen op basis van godsdienst, taal, cultuur, land van herkomst en afkomst.   Voorwaarden voor nationalisme zijn een gemeenschappelijke band in de vorm van geschiedenis, tradities, taal etc. en...

Israël en internationaal recht

2008 Israël en internationaal recht: Barbertje moet hangen. Auteur: Harrie Verbon (verschenen in De Internationale Spectator, jg 62 (2008), nr. 9, pp. 491-494.)   Degenen die de Palestijnse zaak een goed hart toedragen beroepen zich vaak op het “internationaal...

Tweestatenoplossing

Oplossing voor het conflict tussen de Israeli’s en de Palestijnen. Joodse staat en Palestijnse staat, naast elkaar.   Binnen deze oplossing erkennen beide volken elkaars bestaansrecht. De grenzen van Israël komen ongeveer overeen met de grenzen van 1967, voor de...

Terreur of verzet

Gewelddadige tegenstand tegen de heersende orde of de bestaande maatschappij. Treedt in de plaats van conventionele oorlogvoering. Vermoedelijk het grote probleem van de toekomst. De grens tussen terreur en verzet lijkt te vervagen.   Indeling Er bestaan...

Hudna

Oude Arabische stamgewoonte en term, die staakt-het-vuren of rust en kalmte betekent. Hudna is de naam voor de eerste stap in een verzoeningsproces en stamt uit de tijd van voor de islam.   De term komt in 2001 en 2003 in het nieuws. Het gaat om een voorgenomen...

Eichmann

Adolf Eichmann Officier in het Duitse leger, de SS en de Gestapo. Verantwoordelijk voor de Endlösung (de vernietiging van Europese joden door de nazi’s) tijdens WO2. Gearresteerd in Buenos Aires. Berecht en opgehangen in Israël.   Eichmann is geboren op 19 maart...

Jordanië

Afsplitsing van het oorspronkelijke ”Groot-Palestina”. Bezet jarenlang de Westoever: Judea en Samaria. Sluit in 1994 vrede met Israël.   Al Mamlakah al Urdunniyah al Hashimiyah. Oppervlakte 97.740 vierkante km, 2,4 x Nederland, 3,2 x België. Aantal...

Alexander de Grote

(356 tot 323 v. Chr.) Een van de machtigste en bekwaamste veldheren aller tijden.Verovert Egypte en Palestina.   Zoon van Philippus van Macedonië. Begint in 334 v. Chr. aan een veldtocht tegen het Perzische Rijk, die bijzonder succesvol verloopt en hem tot in...

Sovjet-Unie

Russische staat tussen 1917 en 1991, ook wel bekend als de USSR, bestaande uit vijftien verschillende republieken. Communistische staat en het grootste land ter wereld. Waarin de positie van Joden ongunstig is. In de tijd van de Tsaren doen zich in het gebied pogroms...

Barak, Ehoed (of: Ehud)

Ehoed (of: Ehud) Barak (1942-..) Israëlisch socialist. Succesvol militair: generaal en stafchef. Leider van de Arbeiderspartij. Premier van Israël (1999-2001).   Barak is geboren in 1942 in Palestina, in kibboets Mishmar. Hij komt in 1959 bij de IDF (de Israel...

Filistijnen

Bewoners van het land Filistea, het zuidwestelijk deel van het Israël/Palestina van nu. Vestigden zich tussen de 17e en 12e eeuw v. C. in het land Kanaän. Vermoedelijk van overzee gekomen volk, van Griekse afstamming. Volgens Palestijns-Arabische leiders de voorouders...

Verdrijving Joden uit Hitler’s Derde Rijk

Voor de Duitse dictator Hitler stond één ding vast. Volgens hem waren “die Juden” de schuld van ongeveer alle twisten, revoluties, opstanden en oorlogen op aarde. Daarom besloot hij dat ze moesten verdwijnen, in ieder geval uit Europa. Via een slim programma werd...

Europa

Belangrijkste veroorzaker van het conflict Israël – Palestina. Eeuwenlang toneel van wrede oorlogen. Bakermat van christendom en antisemitisme. Nu toonbeeld van vrede?   Vooruitgang In discussies over het conflict tussen Israël en zijn Arabische buren wijst...

Immigratie

In het algemeen: verhuizen van het ene land naar het andere. In het conflict tussen Israël en zijn buurlanden speelt het begrip een sleutelrol. De instroom of immigratie van honderdduizenden Europese joden binnen het toenmalige Zuid-Syrië of Palestina, vanaf 1880, als...

Mensenrechten

Mensenrechten DE GRONDRECHTEN WAAR IEDER MENS RECHT OP HEEFT. IN SOMMIGE LANDEN HARDE PRAKTIJK. IN ANDERE LANDEN FRAAIE THEORIE ZONDER CONSEQUENTIES. In het conflict tussen Israël en zijn Arabische buurlanden komen de mensenrechten constant ter sprake. Partijen...

Scheppingsverhaal

Iets, gemaakt uit niets? Al direct draait het op uit een serie conflicten. Tussen mens en god en mens en mens. Tussen goden onderling en tussen goden en engelen. De mens verklaart het ontstaan van conflict graag uit het incorrecte gedrag van anderen: andere mensen,...

David Ben-Goerion

In 1906 uit Polen naar Palestina geëmigreerde Jood. Socialistisch militair en politiek leider van Israël. Roept op 14 mei 1948 de staat Israël uit. Wordt zelf de eerste premier.   Oorspronkelijke achternaam Grün (of Green). Ben Goerion is geboren in Plonsk in...

Duitsland

Duitsland: hoogbeschaafde natie in Europa. Land van vooraanstaande denkers, kunstenaars en technici. Maar ook: belangrijk medeveroorzaker van het conflict Israël – Palestina. In het Derde Rijk van Hitler (1933-1945) leidt jarenlange door de staat aangewakkerde...

Mussolini

(1883-1945) Fascistisch dictator in Italië. Werkt nauw samen met Hitler en nazi-Duitsland. Vermoord tijdens arrestatie.   Bijnaam: Il Duce (= leider). Geboren in het Italiaanse Predappio op 29 juli 1883. Zoon van een onderwijzeres en een smid. Brengt zijn jeugd...

Genocide – Uitroeiing van een volk

Uitroeiing van een volk. Hamas wil volgens haar handvest de staat Israël of ‘alle Joden’ uitroeien. De Koran roept er in diverse teksten toe op. Ook de staat Israël wordt er geregeld van beschuldigd genocide te plegen op Palestijnen. Hoe juist is dat?   Oorsprong...

VN-resoluties

Besluiten (of: voorstellen, aanbevelingen) van de Verenigde Naties om internationale conflicten op te lossen.   De VN hebben in de loop der jaren tientallen resoluties over Israël en de Palestijnse kwestie uitgevaardigd. Zonder uitzondering keren ze zich tegen...

Discriminatie

Onderscheid maken of verschillen vaststellen tussen mensen. Met het doel, mensen in gelijke gevallen ongelijk te behandelen.   Het woord komt van het Latijnse discriminare, dat ‘onderscheid maken’ of ‘scheiden’ betekent. Ongelijk behandelen gebeurt op grond van...

De godengalerij- of de verdwijning van hemelse krachten

De geschiedenis herbergt duizenden godennamen. Iedere cultuur, ieder volk koesterde zijn eigen godengalerij. De hemelse krachten hebben elkaar eeuwenlang heftig beconcurreerd. Wie waren die andere goden en wat is er van ze over? Mensen hebben vermoedelijk vanaf het...

Oslo-akkoorden

Oslo-akkoorden. Historische vredesakkoorden tussen Israëliërs en de Palestijnen, afgesloten in augustus 1993. Er komt, ondanks de hoge verwachtingen, weinig van terecht. In 1992 komt in Israël de ‘duif’ Rabin aan de macht. Hij stuurt openlijk aan op vrede met...

Tsjetsjenië

onafhankelijkheidsstrijd; van 1991 tot vandaag   Inzet van het confict en betrokken partijen In Tsjetsjenië strijden islamitische rebellen voor de onafhankelijkheid van de voormalige Sovjet-deelstaat. De Russen zijn echter niet bereid het land die...

Soedan

Soedan (vnl. de provincie Darfoer)   Grootste land van Afrika, ten zuiden van Libië en Egypte. Al vanaf 1954 woedt hier een burgeroorlog tussen het Arabisch/islamitische Noorden en rebellenlegers in het Zuiden. Volkerenmoord In het westelijk deel van het land,...

Wye-akkoorden

In 1993 komen de veelbesproken Oslo-akkoorden tot stand. In 1995 is er een vervolg, onder de naam Oslo II. De praktische uitvoering ervan loopt stuk op bezwaren van beide kanten. In 1998 komt er opnieuw een akkoord. Arafat en de Israëlische premier Netanyahu sluiten...

Iran

Moderne benaming voor de Islamitische Republiek Perzië.   Oppervlakte 1.648.000 km2 = 47 x Nederland. Aantal inwoners: 69 miljoen. Hoofdstad: Teheran (1996: 6,7 miljoen inwoners). Staatshoofd: van 3 augustus 1997 tot juni 2005 de gematigde Mohammed Khatami....

Indonesië (politionele acties)

De politionele acties in Nederlands-Indië. 1947 Nederlandse soldaten raken slaags met binnenlandse ”militanten” (terroristen of verzetsstrijders, afhankelijk van de kant die men kiest) in toenmalig Nederlands-Indië, die de Hollandse bezetting beu zijn en...

Tweede Wereldoorlog

Wreedste en grootste oorlog aller tijden. Domineert de wereld tussen 1939 en 1945. Meer dan 40 miljoen doden. De Holocaust. Enorme vernielingen. Atoombommen op Japan. De oorlog krijgt deze naam omdat tussen 1914 en 1918 de wereld ook al door een oorlog van enorme...

Nederland rond WO2. De tolerantie en de Joden

Ons land heeft door de eeuwen heen de reputatie gehad toleranter tegenover (Joodse) vluchtelingen te staan dan andere landen van Europa. Nederland was wel vaker een toevluchtsoord. Niet alleen voor Joden, maar ook voor andere om hun geloof vervolgden, zoals de...

Mohammed Amin (Haj) al-Hoesseini

(1893-1974) (Groot-) moefti van Jeruzalem. Fel antisemiet. Koestert nationalistische ideeën. Voert een gewelddadige politiek tegen andersdenkenden. Collaboreert met Hitler tegen de Joden. Pleegt oorlogsmisdaden maar ontloopt zijn straf: de geallieerden zijn bang voor...

Arabische wereld

Het Arabische volk. De Arabische landen. Noord-Afrika en het Arabisch schiereiland, tussen Afrika en Azië, links begrensd door de Rode Zee, rechts door de Perzische Golf en in het Noorden door Turkije. · De regio wordt ook wel aangeduid als de Levant, het...