Nationalisme

Politieke filosofie. Saamhorigheidsgevoel tussen verschillende personen op basis van godsdienst, taal, cultuur, land van herkomst en afkomst.   Voorwaarden voor nationalisme zijn een gemeenschappelijke band in de vorm van geschiedenis, tradities, taal etc. en...

Israël en internationaal recht

2008 Israël en internationaal recht: Barbertje moet hangen. Auteur: Harrie Verbon (verschenen in De Internationale Spectator, jg 62 (2008), nr. 9, pp. 491-494.)   Degenen die de Palestijnse zaak een goed hart toedragen beroepen zich vaak op het “internationaal...

Tweestatenoplossing

Oplossing voor het conflict tussen de Israeli’s en de Palestijnen. Joodse staat en Palestijnse staat, naast elkaar.   Binnen deze oplossing erkennen beide volken elkaars bestaansrecht. De grenzen van Israël komen ongeveer overeen met de grenzen van 1967, voor de...

Terreur of verzet

Gewelddadige tegenstand tegen de heersende orde of de bestaande maatschappij. Treedt in de plaats van conventionele oorlogvoering. Vermoedelijk het grote probleem van de toekomst. De grens tussen terreur en verzet lijkt te vervagen.   Indeling Er bestaan...

Hudna

Oude Arabische stamgewoonte en term, die staakt-het-vuren of rust en kalmte betekent. Hudna is de naam voor de eerste stap in een verzoeningsproces en stamt uit de tijd van voor de islam.   De term komt in 2001 en 2003 in het nieuws. Het gaat om een voorgenomen...

Eichmann

Adolf Eichmann Officier in het Duitse leger, de SS en de Gestapo. Verantwoordelijk voor de Endlösung (de vernietiging van Europese joden door de nazi’s) tijdens WO2. Gearresteerd in Buenos Aires. Berecht en opgehangen in Israël.   Eichmann is geboren op 19 maart...

Jordanië

Afsplitsing van het oorspronkelijke ”Groot-Palestina”. Bezet jarenlang de Westoever: Judea en Samaria. Sluit in 1994 vrede met Israël.   Al Mamlakah al Urdunniyah al Hashimiyah. Oppervlakte 97.740 vierkante km, 2,4 x Nederland, 3,2 x België. Aantal...

Alexander de Grote

(356 tot 323 v. Chr.) Een van de machtigste en bekwaamste veldheren aller tijden.Verovert Egypte en Palestina.   Zoon van Philippus van Macedonië. Begint in 334 v. Chr. aan een veldtocht tegen het Perzische Rijk, die bijzonder succesvol verloopt en hem tot in...

Sovjet-Unie

Russische staat tussen 1917 en 1991, ook wel bekend als de USSR, bestaande uit vijftien verschillende republieken. Communistische staat en het grootste land ter wereld. Waarin de positie van Joden ongunstig is. In de tijd van de Tsaren doen zich in het gebied pogroms...

Barak, Ehoed (of: Ehud)

Ehoed (of: Ehud) Barak (1942-..) Israëlisch socialist. Succesvol militair: generaal en stafchef. Leider van de Arbeiderspartij. Premier van Israël (1999-2001).   Barak is geboren in 1942 in Palestina, in kibboets Mishmar. Hij komt in 1959 bij de IDF (de Israel...

Filistijnen

Bewoners van het land Filistea, het zuidwestelijk deel van het Israël/Palestina van nu. Vestigden zich tussen de 17e en 12e eeuw v. C. in het land Kanaän. Vermoedelijk van overzee gekomen volk, van Griekse afstamming. Volgens Palestijns-Arabische leiders de voorouders...

Verdrijving Joden uit Hitler’s Derde Rijk

De verdrijving van joden uit Hitler’s Derde Rijk. Voor de Duitse dictator Hitler stond één ding vast. Volgens hem waren “die Juden” de schuld van ongeveer alle twisten, revoluties, opstanden en oorlogen op aarde. Daarom besloot hij dat ze moesten verdwijnen, in ieder...

Europa

Belangrijkste veroorzaker van het conflict Israël – Palestina. Eeuwenlang toneel van wrede oorlogen. Bakermat van christendom en antisemitisme. Nu toonbeeld van vrede?   Vooruitgang In discussies over het conflict tussen Israël en zijn Arabische buren wijst...

Immigratie

In het algemeen: verhuizen van het ene land naar het andere. In het conflict tussen Israël en zijn buurlanden speelt het begrip een sleutelrol. De instroom of immigratie van honderdduizenden Europese joden binnen het toenmalige Zuid-Syrië of Palestina, vanaf 1880, als...

Mensenrechten

Mensenrechten DE GRONDRECHTEN WAAR IEDER MENS RECHT OP HEEFT. IN SOMMIGE LANDEN HARDE PRAKTIJK. IN ANDERE LANDEN FRAAIE THEORIE ZONDER CONSEQUENTIES. In het conflict tussen Israël en zijn Arabische buurlanden komen de mensenrechten constant ter sprake. Partijen...

Scheppingsverhaal

Iets, gemaakt uit niets? Al direct draait het op uit een serie conflicten. Tussen mens en god en mens en mens. Tussen goden onderling en tussen goden en engelen. De mens verklaart het ontstaan van conflict graag uit het incorrecte gedrag van anderen: andere mensen,...

David Ben-Goerion

In 1906 uit Polen naar Palestina geëmigreerde Jood. Socialistisch militair en politiek leider van Israël. Roept op 14 mei 1948 de staat Israël uit. Wordt zelf de eerste premier.   Oorspronkelijke achternaam Grün (of Green). Ben Goerion is geboren in Plonsk in...

Duitsland

Duitsland: hoogbeschaafde natie in Europa. Land van vooraanstaande denkers, kunstenaars en technici. Maar ook: belangrijk medeveroorzaker van het conflict Israël – Palestina. In het Derde Rijk van Hitler (1933-1945) leidt jarenlange door de staat aangewakkerde...

Mussolini

(1883-1945) Fascistisch dictator in Italië. Werkt nauw samen met Hitler en nazi-Duitsland. Vermoord tijdens arrestatie.   Bijnaam: Il Duce (= leider). Geboren in het Italiaanse Predappio op 29 juli 1883. Zoon van een onderwijzeres en een smid. Brengt zijn jeugd...

Genocide – Uitroeiing van een volk

Uitroeiing van een volk. Hamas wil volgens haar handvest de staat Israël of ‘alle Joden’ uitroeien. De Koran roept er in diverse teksten toe op. Ook de staat Israël wordt er geregeld van beschuldigd genocide te plegen op Palestijnen. Hoe juist is dat?   Oorsprong...

VN-resoluties

Besluiten (of: voorstellen, aanbevelingen) van de Verenigde Naties om internationale conflicten op te lossen.   De VN hebben in de loop der jaren tientallen resoluties over Israël en de Palestijnse kwestie uitgevaardigd. Zonder uitzondering keren ze zich tegen...

Discriminatie

Onderscheid maken of verschillen vaststellen tussen mensen. Met het doel, mensen in gelijke gevallen ongelijk te behandelen.   Het woord komt van het Latijnse discriminare, dat ‘onderscheid maken’ of ‘scheiden’ betekent. Ongelijk behandelen gebeurt op grond van...

De godengalerij- of de verdwijning van hemelse krachten

De geschiedenis herbergt duizenden godennamen. Iedere cultuur, ieder volk koesterde zijn eigen godengalerij. De hemelse krachten hebben elkaar eeuwenlang heftig beconcurreerd. Wie waren die andere goden en wat is er van ze over? Mensen hebben vermoedelijk vanaf het...

Oslo-akkoorden

Oslo-akkoorden. Historische vredesakkoorden tussen Israëliërs en de Palestijnen – afgesloten in augustus 1993. Er komt, ondanks de hoge verwachtingen, weinig van terecht. In 1992 komt in Israël de ‘duif’ Rabin aan de macht. Hij stuurt openlijk aan op vrede met...

Tsjetsjenië

onafhankelijkheidsstrijd; van 1991 tot vandaag   Inzet van het confict en betrokken partijen In Tsjetsjenië strijden islamitische rebellen voor de onafhankelijkheid van de voormalige Sovjet-deelstaat. De Russen zijn echter niet bereid het land die...

Soedan

Soedan (vnl. de provincie Darfoer)   Grootste land van Afrika, ten zuiden van Libië en Egypte. Al vanaf 1954 woedt hier een burgeroorlog tussen het Arabisch/islamitische Noorden en rebellenlegers in het Zuiden. Volkerenmoord In het westelijk deel van het land,...

Wye-akkoorden

In 1993 komen de veelbesproken Oslo-akkoorden tot stand. In 1995 is er een vervolg, onder de naam Oslo II. De praktische uitvoering ervan loopt stuk op bezwaren van beide kanten. In 1998 komt er opnieuw een akkoord. Arafat en de Israëlische premier Netanyahu sluiten...

Iran

Moderne benaming voor de Islamitische Republiek Perzië.   Oppervlakte 1.648.000 km2 = 47 x Nederland. Aantal inwoners: 69 miljoen. Hoofdstad: Teheran (1996: 6,7 miljoen inwoners). Staatshoofd: van 3 augustus 1997 tot juni 2005 de gematigde Mohammed Khatami....

Indonesië (politionele acties)

De politionele acties in Nederlands-Indië. 1947 Nederlandse soldaten raken slaags met binnenlandse ”militanten” (terroristen of verzetsstrijders, afhankelijk van de kant die men kiest) in toenmalig Nederlands-Indië, die de Hollandse bezetting beu zijn en...

Tweede Wereldoorlog

Wreedste en grootste oorlog aller tijden. Domineert de wereld tussen 1939 en 1945. Meer dan 40 miljoen doden. De Holocaust. Enorme vernielingen. Atoombommen op Japan. De oorlog krijgt deze naam omdat tussen 1914 en 1918 de wereld ook al door een oorlog van enorme...

Nederland rond WO2. De tolerantie en de Joden

Ons land heeft door de eeuwen heen de reputatie gehad toleranter tegenover (Joodse) vluchtelingen te staan dan andere landen van Europa. Nederland was wel vaker een toevluchtsoord. Niet alleen voor Joden, maar ook voor andere om hun geloof vervolgden, zoals de...

Mohammed Amin (Haj) al-Hoesseini

(1893-1974) (Groot-) moefti van Jeruzalem. Fel antisemiet. Koestert nationalistische ideeën. Voert een gewelddadige politiek tegen andersdenkenden. Collaboreert met Hitler tegen de Joden. Pleegt oorlogsmisdaden maar ontloopt zijn straf: de geallieerden zijn bang voor...

Arabische wereld

Het Arabische volk. De Arabische landen. Noord-Afrika en het Arabisch schiereiland, tussen Afrika en Azië, links begrensd door de Rode Zee, rechts door de Perzische Golf en in het Noorden door Turkije. · De regio wordt ook wel aangeduid als de Levant, het...

Islam

Islam  Het geloof van de moslims. Ontstaan midden of eind 7e eeuw van onze westerse jaartelling. Basis: de openbaringen van Allah aan de grote profeet Mohámmed. Vastgelegd in een heilig boek: de Koran. Heilige steden: Mekka en Medina , beide in Saoedi-Arabië. Maar ook...

Titusboog

87 Triomfboog in Rome. Herinnert aan de Romeinse overwinning op de Joden. Bewijst de roof van een klassieke menora. Op het Forum Romanum in de Italiaanse hoofdstad Rome en het centrum van het vroegere Romeinse Rijk vinden we de Titusboog, die door keizer Domitianus...

Joodse opstanden tegen de Romeinse bezetting

In de eerste twee eeuwen van onze jaartelling komen Joden drie keer in opstand. Ze willen niet toegeven aan religieuze eisen van de Romeinse keizers. De strijd kost honderdduizenden mensenlevens. Miljoenen mensen slaan op de vlucht.   Eerste Joodse opstand (of...

Diaspora

De ”omzwerving” van Joden in het buitenland. Gevolg van oorlog, bezetting en opstand. Joodse gelovigen zien er een straf van God voor afvalligheid in. Christenen herkennen er een zelf gevraagde straf in voor de christusmoord.   Het woord komt uit het...

Eerste Wereldoorlog (WO1)

Legt de basis voor het conflict tussen Israël en Palestina.   Domineert de wereld tussen 1914 en 1918. De naam Eerste Wereldoorlog krijgt de oorlog pas officieel nadat de Tweede Wereldoorloguitbreekt. Tijdens het interbellum (periode tussen twee oorlogen) spreekt...

Nationaalsocialisme

Het nationaalsocialisme was een gewelddadige politieke beweging, verwant aan het fascisme. Ideologie van Adolf Hitler. Met levensgevaarlijke denkbeelden, voor Joden in Europa én in Palestina. Maar ook bedreiging voor homo’s, zigeuners, geestelijk gehandicapten...

Beschaving

De bakermat van onze hedendaagse westerse samenleving ligt in het Midden-Oosten. Drieduizend jaar vóór Christus waren daar al sterk ontwikkelde beschavingen gevestigd.   Het begrip beschaving is een term met meerdere betekenissen. Allereerst kan met het woord...

Genocide

Pleegt Israël genocide op de Palestijnse Arabieren? Of is het juist omgekeerd? Oorsprong Het woord komt van het Griekse genos (kind, familie, geslacht, generatie) en het Latijnse caedere (houwen, doden). Het wordt voor het eerst gebruikt door Raphael Lamkin, in zijn...

Democide: massamoord op staatsbevel

De term stamt uit het Grieks en betekent letterlijk ‘moord op een volk’. Het verschil met genocide is dat democide niet gericht is op een etnische groepering, maar op bijvoorbeeld politieke groepen. Het woord werd voor het eerst gebruikt door de in 2014 overleden...

Doodstraf door terreur

‘Geradicaliseerde’ burgers matigen zich het recht aan andere burgers de doodstraf te geven. Soms treft het een bekende, soms één of meer willekeurige voorbijgangers, soms specifiek gericht tegen Joodse medeburgers. Moord en doodslag is van alle tijden en...

Hadassah

Hadassah. Amerikaanse zionistische vrouwenbeweging. Grootste vrijwilligers- en vrouwenorganisatie in Amerika. In 1912 opgericht door Henrietta Szold. Vandaag nog actief. Hadassah is de Hebreeuwse naam voor de bijbelse koningin Esther, de hoofdpersoon uit het...

Tel Aviv

(<Hebreeuws: Tel = heuvel, Aviv = lente; Lenteheuvel). Havenstad in Israël, met circa 400.000 (hoofdzakelijke Joodse) inwoners. Pronkstuk van Israël Drukke en door veel toeristen bezochte havenstad in het noorden van Israël, direct aan de Middellandse Zee, grenzend...

Zangwill

Israël Zangwill  (1864-1926) Brits-Joods schrijver.  Fel zionist.  Voorstander van ‘transfer’. Zangwill werd geboren in Londen, op 14 februari 1864, uit Russische ouders. Hij kreeg zijn opleiding aan de Joodse Vrije School in Londen. Zangwill publiceerde een aantal...

Jodenstaat, De

Oorspronkelijke titel: ‘Der Judenstaat’. Boek waarin een poging wordt gedaan het joodse vraagstuk, de ‘joodse kwestie’, ‘die Judenfrage’ op te lossen. Geschreven door zionistisch pionier Theodor Herzl. Verschenen in 1896. Eind 19e eeuw. Het antisemitisme in de...

Hechler

William Henry Hechler (1845-1931) Christelijk (anglicaans) kapelaan in Wenen.  Enthousiast promotor van het christenzionisme. Vriend en volgeling van Theodor Herzl, de voorvechter van een Joodse staat in Palestina. Wordt zowel in christelijke als zionistische kring ...

Rothschild

Joodse Europese bankiersfamilie. Bekend vanwege ongekende rijkdom en vrijgevigheid. Volgens sommige historici kon de staat Israël mede gesticht worden vanwege de gelden die de Rothschilds ter beschikking stelden. Amschel Mayer Rothschild stond in de achttiende eeuw...

Migratie

Immigratie, emigratie. Het ene land verlaten en in een ander land opnieuw beginnen. Volksverhuizingen komen in alle eeuwen voor, op kleine of grote schaal en in allerlei varianten. Niet alleen binnen Europa, van Europa naar Amerika en Australië, maar ook – en veel...