Oude Testament

-540 Het heilige boek van het Jodendom. De Tenach. Tevens het eerste deel van de christelijke Bijbel. Het wordt ook wel de Hebreeuwse (of Joodse) Bijbel genoemd.   De term Hebreeuwse Bijbel is vooral in gebruik bij academici en minder bij voorgangers en leken....

Hebron

Meer dan 4.000 jaar oude stad in Judea, een gebied dat nu meestal wordt aangeduid als de Westoever van de Jordaan (ook: Westbank). Omstreden vanwege de er aanwezige heilige plaatsen. Vooral Machpela, vermeend begraafplaats van bijbelfiguren, is een bron van...

Essenen

Godsdienstige sekte in het antieke jodendom. De naam betekent ‘vrome mensen’ of ‘genezers’. De groep leeft volgens de leer van Henoch en richt het leven zo zuiver en sober mogelijk in. Ze bestuderen astrologie, numerologie, frenologie en reïncarnatie. Moeten vaak in...

Jodendom

Het zowel religieuze als nationale erfgoed van de joden. Circa 2.500 jaar geleden ontstaan in een nomadenvolk. Midden tussen de Egyptische, Semitische en Soemerische volkeren.   Twee betekenissen Het woord heeft twee betekenissen. Het wordt gebruikt als...

Boeddhisme

-600 Aziatische religie. Ontstaan in India, in de 6e eeuw v. Chr. Geldt als meest vreedzame onder de godsdiensten en telt vandaag rond de vierhonderd miljoen volgelingen.   Het boeddhisme wordt beschouwd als één van de vijf wereldgodsdiensten. Daaronder vallen...

Chassidisme

Stroming binnen het joodse religieuze spectrum. Ook: joods-orthodoxe leer.   Streng (ultra-) orthodoxe richting binnen de joodse religieuze traditie, behorend tot de charediem (of: harediem). Ontstaat in de eerste helft van de 18e eeuw in Polen, onder leiding van...

Profeten

Sprekers voor God. Waarschuwen als God boos is op Zijn volk Israël. Of op andere volken.   Jodendom In de context van de Bijbel gaat het om een reeks boeken waarin Israëlitische profeten optreden als woordvoerder voor de God van Israël. Ze waarschuwen voor rampen...

Joodse Lobby deel 1: algemene informatie

Belangengroep van Joden in de Verenigde Staten van Amerika. Zou doorslaggevende invloed uitoefenen op het regeringsbeleid van diverse ”administrations”, vooral van die na Eisenhower. De macht ervan is onderwerp van veel speculatie. De commentaren variëren...

Messias

Verlosser. De term is afgeleid van het Hebreeuwse masjiach en betekent letterlijk gezalfde. Volgens de christenen is de Messias al verschenen – in de persoon van Jezus. In het jodendom en een deel van de islam wordt hij nog verwacht.   In de Hebreeuwse...

Pelgrimstocht

De pelgrimsreis (of pelgrimage) in de Abrahamitische of openbaringsgodsdiensten   1. Jodendom (circa 500 v. Chr. tot nu) De pelgrimage (of bedevaart) als geloofsplicht of hemelse opdracht is in de Joodse religie niet bekend. Toch zien veel Joden uit de diaspora...

Romeinse Rijk

Imperium, bestuurd vanuit de stad Rome. Bezet Israël. Verjaagt de Joden uit hun land. Vervolgt eerst de christenen. Verklaart het christendom later tot staatsgodsdienst. Het Romeinse rijk ontstaat ruim vóór het begin van onze jaartelling en valt in 395 uit elkaar....

Mein Kampf

<Duits: Mijn strijd. Ophitsend en racistisch boek. Volgens sommigen meest haatzaaiend geschrift ooit gepubliceerd. Geschreven door Adolf Hitler in 1924, tijdens zijn gevangenschap in de vesting Landsberg. In veel landen verboden. In andere op iedere straathoek te...

Islam

Islam  Het geloof van de moslims. Ontstaan midden of eind 7e eeuw van onze westerse jaartelling. Basis: de openbaringen van Allah aan de grote profeet Mohámmed. Vastgelegd in een heilig boek: de Koran. Heilige steden: Mekka en Medina , beide in Saoedi-Arabië. Maar ook...

Joodse opstanden tegen de Romeinse bezetting

In de eerste twee eeuwen van onze jaartelling komen Joden drie keer in opstand. Ze willen niet toegeven aan religieuze eisen van de Romeinse keizers. De strijd kost honderdduizenden mensenlevens. Miljoenen mensen slaan op de vlucht.   Eerste Joodse opstand (of...

Salafisme

Extremistische moslimbeweging. Wordt tot de meest radicale gerekend.   Woordbetekenis De naam komt van het woord Salaf (voorganger), waarmee de volgelingen van de profeet Mohammed bedoeld worden. De stroming wordt ook wel wahhabisme (of: wahabisme, wahabieten,...

Jodenster – Davidster

Ook wel Davidster genoemd. In het Hebreeuws ‘Mageen Dawid’ (‘schild van David). Symbool van jodendom. Maar ook van antisemitisme (= jodenhaat) en jodenvervolging. Zichtbaar aangebracht op de kleding van joden. Om ze te kunnen onderscheiden van anderen. Niet alleen...

Zoroaster (of: Zarathustra, Zaratoestra)

-900 Profeet uit het antieke Midden-Oosten, geboren in Azerbeidjan (in het noorden van Perzië). Stichter van Perzië (het huidige Iran). In het Grieks wordt hij Zoroaster genoemd. Het is onduidelijk wanneer de profeet geleefd heeft. De schattingen lopen uiteen van de...

Jeruzalem

Al meer dan 100 jaar conflictbron tussen (Palestijnse) Arabieren en Joden. Hoofdstad van de Joodse koninkrijken in de Bijbelse periode (rond 1000 v. Chr.). Daarmee ruim 3000 jaar de heilige hoofdstad van het jodendom. Ook christenen (vanaf kruisiging en hemelvaart van...

Nationaalsocialisme

Het nationaalsocialisme was een gewelddadige politieke beweging, verwant aan het fascisme. Ideologie van Adolf Hitler. Met levensgevaarlijke denkbeelden, voor Joden in Europa én in Palestina. Maar ook bedreiging voor homo’s, zigeuners, geestelijk gehandicapten...

Varkens en apen

Discriminerende vergelijking van mensen met dieren. Niet alleen in de Koran, maar dagelijkse praktijk. Allah verandert mensen in varkens en apen. In sommige moskeeën wordt gepredikt dat Joden varkens en apen zijn. Christelijk kerkhervormer Maarten Luther noemt Joden...

Kleding en religie

Kleding en religie. Een onderwerp dat steeds vaker in het nieuws opduikt. De laatste jaren is het vooral religieus geinspireerde kledij van  moslima’s die veel stof doet opwaaien. Niet alleen boerka en nikaab, maar ook de boerkini noopt sommige regeringen tot ...

Straatsburg

Straatsburg, Strassburg, Strasbourg. Stad, nu in Frankrijk, eerder in Duitsland. Vestigingsplaats van verschillende overheidsinstellingen van de Europese Unie. Stad van verzoening en wederzijds begrip. Maar ook toneel van een klassieke uiting van antisemitisme: een...

Maimonides

Maimonides (1135-1204) Maimonides, Abu Amram Musa of Rambam (de initialen van Rabbi Moses Ben Maimom). Joods middeleeuws filosoof.   Geboren in 1135, in Córdoba, Spanje. Vervolging verdreef zijn familie uit Spanje. Na verblijf in Marokko en Palestina vestigde hij...

Verlichting

(afbeelding: Voltaire: vader van Verlichting én Revolutie) Politiek en filosofisch denkkader dat tussen circa 1650 en 1800 voor omwenteling zorgt. De Westerse Verlichting ontwikkelt zich ongeveer vanaf het midden van de zeventiende eeuw tot aan de Franse Revolutie van...

Fundamentalisme

  Denk- en gedragswijze. Meestal religieus getint. Geeft toe aan de wens of behoefte, andersdenkenden de eigen wil op te leggen. In die zin het tegenovergestelde van tolerantie.  Terug naar de basis Het verschijnsel is niet, zoals na ‘9/11’ veel wordt gedacht, typisch...

Apartheid

Rassenscheiding, gebaseerd op huidkleur.  (>Latijn: segregatie; afzondering, afscheiding, ontmenging).  Oorspronkelijk verwijt aan Zuid-Afrika. Volgens Israëlcritici ook van toepassing op Israël. Het woord is van oorsprong Nederlands en ontstaan in Zuid-Afrika. Het...

Kruistochten

Urbanus II roept op tot de eerste kruistocht ‘Heilige oorlog’ van het Europese christendom. Doel: heilige schatten in Palestina redden. Gericht tegen islam en jodendom (1096-1272). In de zevende eeuw veroverde het Islamitische Rijk het Middellandse Zee-gebied. In het...

Vervangingstheologie (of: substitutietheologie)

De door christelijke denkers ontwikkelde gedachte dat ”de Joden”, het oorspronkelijke volk Israël, als uitverkoren volk door God zou zijn vervangen door de Kerk, d.w.z. de vanuit Rome bestuurde rooms-katholieke kerk.     Volgens de aanhangers van...

Holocaustdebat

Direct na afloop van W.O. II brandt de discussie los over hoe het onverklaarbare heeft kunnen gebeuren. En dan ook nog in Duitsland, dat tot de meest beschaafde landen ter wereld wordt gerekend.   “Befehl ist Befehl!” Veel daders beroepen zich op de orders die...

Chazaren (of: Khazaren)

800-1100 n. Chr. Nomadenvolk dat tijdens de Middeleeuwen in Centraal-Azië rondtrekt. Bekeert zich massaal tot het Jodendom. Opmerkelijk aspect van het Israël-Palestinaconflict.   De Chazarenstammen bestaan tussen de zevende en de elfde eeuw. Het is een Turkstalig...

Antisemitisme – oorzaken

Antisemitisme (= Jodenhaat) kent tientallen oorzaken. Met een gezamenlijk kenmerk: ze zijn niet of nauwelijks met feiten te onderbouwen. Religieuze concurrentie Christendom  Bovenaan de lijst staat de al twintig eeuwen durende stelselmatige anti-joodse propaganda in...

Westbank (of: Westoever)

Het gebied ten westen van de rivier Jordaan,  die Israël en Jordanië van elkaar scheidt.  Kerngebied van Joodse cultuur en religie.  Belangrijke conflictbron tussen Israël en de Palestijnen. Bakermat Het gebied komt geografisch bijna overeen met het gebied dat in de...

Holocaust

De fabrieksmatige vernietiging van het Jodendom in Europa. Joden uit heel Europa worden tijdens de Tweede Wereldoorlog met treinen naar Oost-Europa (Polen) gedeporteerd. Miljoenen onschuldige mensen worden geëxecuteerd of naar vernietigingskampen gedeporteerd en daar...

Jezus – overwinnaar van de dood?

Jezus was een belangrijk joods-religieus leraar. Predikte op rebelse wijze tegen de heersende elite. Eerst populair, later verguisd. Verlosser. Redder. Gezalfde. Messias. Bemiddelaar tussen God en mensen. De Heiland. De Zaligmaker. Volgens kerkgeleerden de Zoon van...

Samenvatting van het conflict Israël – Palestina

Samenvatting van het conflict Israël – Palestina (of Arabisch – Israëlisch conflict) bij de afbeelding: Het oorspronkelijke mandaat dat de Volkenbond aan de Britten overdroeg omvatte zowel het huidige Israël als het Jordanië van vandaag (met dank...