Hemelvaartsdag

Feest- en vrije dag, midden in de week. Wordt gevierd in christendom en islam.   Christenen vieren op die dag de hemelvaart van Jezus Christus: http://www.hemelvaartsdag.nl/. Hemelvaartsdag valt altijd op een donderdag, veertig dagen na Pasen en tien dagen vóór...

Hebron

Meer dan 4.000 jaar oude stad in Judea, een gebied dat nu meestal wordt aangeduid als de Westoever van de Jordaan (ook: Westbank). Omstreden vanwege de er aanwezige heilige plaatsen. Vooral Machpela, vermeend begraafplaats van bijbelfiguren, is een bron van...

Marc Chagall

(1887-1985) Russisch-joods kunstenaar uit de twintigste eeuw. Betrekt christelijke symbolen in zijn kunst. Maakt kunstwerk met de kruisiging van Jezus als thema. Raakt binnen de joodse gemeenschap omstreden.   Geboren op 7 juli 1887 in Vitebsk (Wit-Rusland),...

Ark des Verbonds

Angstaanjagend voorwerp uit de Hebreeuwse Bijbel ofwel het Oude Testament. Op mysterieuze manier verdwenen en nooit meer iets van vernomen. Spectaculair symbool van Gods aanwezigheid tussen de kinderen van Israël. Op bevel van Mozes bij de Sinaï vervaardigd. Antiek...

Jodendom

Het zowel religieuze als nationale erfgoed van de joden. Circa 2.500 jaar geleden ontstaan in een nomadenvolk. Midden tussen de Egyptische, Semitische en Soemerische volkeren.   Twee betekenissen Het woord heeft twee betekenissen. Het wordt gebruikt als...

Israël en internationaal recht

2008 Israël en internationaal recht: Barbertje moet hangen. Auteur: Harrie Verbon (verschenen in De Internationale Spectator, jg 62 (2008), nr. 9, pp. 491-494.)   Degenen die de Palestijnse zaak een goed hart toedragen beroepen zich vaak op het “internationaal...

Tweestatenoplossing

Oplossing voor het conflict tussen de Israeli’s en de Palestijnen. Joodse staat en Palestijnse staat, naast elkaar.   Binnen deze oplossing erkennen beide volken elkaars bestaansrecht. De grenzen van Israël komen ongeveer overeen met de grenzen van 1967, voor de...

Hudna

Oude Arabische stamgewoonte en term, die staakt-het-vuren of rust en kalmte betekent. Hudna is de naam voor de eerste stap in een verzoeningsproces en stamt uit de tijd van voor de islam.   De term komt in 2001 en 2003 in het nieuws. Het gaat om een voorgenomen...

Eichmann

Adolf Eichmann Officier in het Duitse leger, de SS en de Gestapo. Verantwoordelijk voor de Endlösung (de vernietiging van Europese joden door de nazi’s) tijdens WO2. Gearresteerd in Buenos Aires. Berecht en opgehangen in Israël.   Eichmann is geboren op 19 maart...

Salomo

(of: Shlomo, Salomon, Suleiman) Derde koning van Israël, na Saul en David. Beroemd om zijn wijsheid. Het stukje aarde waar vermoedelijk zijn tempel heeft gestaan is nog vandaag een belangrijke conflictbron.   Over het geboortejaar van Salomo hebben we geen...

Assyriërs

Verdwenen volk. Maakte deel uit van het Semitische ras, waar ook Arabieren en Joden bij horen. Gedurende het grootste gedeelte van het O.T. bezette dit volk het noordelijke deel langs de Tigris van wat nu Irak heet.     Na de dood van koning Salomo, rond 930...

Yad Vashem

Nationale Joodse gedenkplaats voor de moord op circa zes miljoen Europese Joden door de Duitsers tijdens WO2.   Yad Vashem is in 1953, acht jaar na het beëindigen van de oorlog, gesticht, op grond van een wet die door de Knesset is aangenomen. Yad Vashem betekent...

Maronieten

Volgelingen van Maron, een christelijke Syrische kluizenaar. Uit Aleppo, begin van de 5e eeuw n. Chr.   Scheiding van wegen Ter herinnering aan Maron stichten zijn volgelingen bij Hama aan de rivier de Orontes een klooster: Beth Maron. Door de Arabische...

Profeten

Sprekers voor God. Waarschuwen als God boos is op Zijn volk Israël. Of op andere volken.   Jodendom In de context van de Bijbel gaat het om een reeks boeken waarin Israëlitische profeten optreden als woordvoerder voor de God van Israël. Ze waarschuwen voor rampen...

Zijderoute

Zijderoute Eeuwenoude transport- en verkeersweg.  Van het Middellandse Zeegebied tot Xi’an in China. Dankt haar naam aan de zijde die vanuit China in westelijke richting wordt getransporteerd. Loopt via Bagdad en Jeruzalem tot aan Cairo. De naam is vermoedelijk in...

Al-Aksamoskee

Heilig huis van de moslims, op de Tempelberg in Jeruzalem. Gebouwd rond 640 n. Chr., door kalief Omar, volgeling van Mohammed, die Jeruzalem in 638 veroverde. Al eeuwen bron van strijd tussen gelovigen.  Startpunt van Mohammed’s hemelreis.  Is hier de Tweede Intifada...

Gebedsriemen

Hebreeuws: Tefilin (of tefilien, tefillien). Oeroud gebruik in de Joodse religieuze orthodoxie. Wordt nog dagelijks in praktijk gebracht.   Het dragen ervan is een op de Hebreeuwse Bijbel (door christenen het Oude Testament genoemd) gebaseerd gebod: 4 ¶ Luister,...

Franklin ter Horst

Geeft commentaar op het conflict, gebaseerd op de Bijbel. Sterk pro-Israël.   Ter Horst publiceert artikelen over bijbelse onderwerpen en de conflictsituatie in Israël. In een artikel op zijn website beschuldigt hij de Europese leiders ervan, “langs de weg van...

VN-resoluties

Besluiten (of: voorstellen, aanbevelingen) van de Verenigde Naties om internationale conflicten op te lossen.   De VN hebben in de loop der jaren tientallen resoluties over Israël en de Palestijnse kwestie uitgevaardigd. Zonder uitzondering keren ze zich tegen...

Discriminatie

Onderscheid maken of verschillen vaststellen tussen mensen. Met het doel, mensen in gelijke gevallen ongelijk te behandelen.   Het woord komt van het Latijnse discriminare, dat ‘onderscheid maken’ of ‘scheiden’ betekent. Ongelijk behandelen gebeurt op grond van...

Al-Qaeda

Een overzicht van aanslagen en bedreigingen die aan Al-Qaida of gelieerde groepen worden toegeschreven. De geruchtmakende aanslagen in New York zijn weliswaar spectaculair, maar slechts deel van een lange reeks. Een deel ervan is formeel door de organisatie ‘opgeëist’...

Jom Kippoer

Joodse religieuze gedenkdag. Ook bekend als – al in het Oude Testament van de Bijbel beschreven – Grote Verzoendag. Dag waarop in 1973 Arabische legers Israël aanvallen. Belangrijkste feestdag binnen de joodse religie. Op Jom Kippoer hopen joden dat hun...

Pelgrimstocht

De pelgrimsreis (of pelgrimage) in de Abrahamitische of openbaringsgodsdiensten   1. Jodendom (circa 500 v. Chr. tot nu) De pelgrimage (of bedevaart) als geloofsplicht of hemelse opdracht is in de Joodse religie niet bekend. Toch zien veel Joden uit de diaspora...

Hadrianus

Keizer van het Romeinse Rijk (van 117 tot 138 n. Chr.) Geeft de Joden in Israël – na een opstand – de definitieve genadeslag.   Onder Hadrianus bereikt het Romeinse Rijk zijn grootste omvang. Hadrianus is de stichter van de Romeinse kolonie in Jeruzalem....

Mohammed Amin (Haj) al-Hoesseini

(1893-1974) (Groot-) moefti van Jeruzalem. Fel antisemiet. Koestert nationalistische ideeën. Voert een gewelddadige politiek tegen andersdenkenden. Collaboreert met Hitler tegen de Joden. Pleegt oorlogsmisdaden maar ontloopt zijn straf: de geallieerden zijn bang voor...

Islam

Islam  Het geloof van de moslims. Ontstaan midden of eind 7e eeuw van onze westerse jaartelling. Basis: de openbaringen van Allah aan de grote profeet Mohámmed. Vastgelegd in een heilig boek: de Koran. Heilige steden: Mekka en Medina , beide in Saoedi-Arabië. Maar ook...

Titusboog

87 Triomfboog in Rome. Herinnert aan de Romeinse overwinning op de Joden. Bewijst de roof van een klassieke menora. Op het Forum Romanum in de Italiaanse hoofdstad Rome en het centrum van het vroegere Romeinse Rijk vinden we de Titusboog, die door keizer Domitianus...

Joodse opstanden tegen de Romeinse bezetting

In de eerste twee eeuwen van onze jaartelling komen Joden drie keer in opstand. Ze willen niet toegeven aan religieuze eisen van de Romeinse keizers. De strijd kost honderdduizenden mensenlevens. Miljoenen mensen slaan op de vlucht.   Eerste Joodse opstand (of...

Sabbatsreis

Term voor de afstand die een mens volgens de joodse wet op Sabbat mag lopen.   Maximum Joden geloofden dat het niet goed was om op Sabbat lange afstanden te reizen. Om die reden werd een maximum afstand ingesteld, die wordt aangeduid met de term sabbatsreis....

Bergrede (van Jezus)

Matteüs 5 1 Toen hij de mensenmassa zag, ging hij de berg op. Daar ging hij zitten met zijn leerlingen om zich heen. 2 Hij nam het woord en onderrichtte hen: 3 ‘Gelukkig wie nederig van hart zijn, want voor hen is het koninkrijk van de hemel. 4 Gelukkig de treurenden,...

Jeruzalem

Al meer dan 100 jaar conflictbron tussen (Palestijnse) Arabieren en Joden. Hoofdstad van de Joodse koninkrijken in de Bijbelse periode (rond 1000 v. Chr.). Daarmee ruim 3000 jaar de heilige hoofdstad van het jodendom. Ook christenen (vanaf kruisiging en hemelvaart van...

Akkoord van Geneve

Vredesplan uit 2003. Tot stand gekomen door samenwerking van de Palestijnse politicus Rabbo en zijn Israëlische collega Beilin. Het plan voorziet in de stichting van een gedemilitariseerde Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook, met...

Doodstraf door terreur

‘Geradicaliseerde’ burgers matigen zich het recht aan andere burgers de doodstraf te geven. Soms treft het een bekende, soms één of meer willekeurige voorbijgangers, soms specifiek gericht tegen Joodse medeburgers. Moord en doodslag is van alle tijden en...

Hadassah

Hadassah. Amerikaanse zionistische vrouwenbeweging. Grootste vrijwilligers- en vrouwenorganisatie in Amerika. In 1912 opgericht door Henrietta Szold. Vandaag nog actief. Hadassah is de Hebreeuwse naam voor de bijbelse koningin Esther, de hoofdpersoon uit het...

Tel Aviv

(<Hebreeuws: Tel = heuvel, Aviv = lente; Lenteheuvel). Havenstad in Israël, met circa 400.000 (hoofdzakelijke Joodse) inwoners. Pronkstuk van Israël Drukke en door veel toeristen bezochte havenstad in het noorden van Israël, direct aan de Middellandse Zee, grenzend...

Zion

Naam van één van de bergen van Jeruzalem. Een sterk bij het conflict van vandaag betrokken Joodse beweging is ernaar genoemd. Of: Sion. Het Hebreeuwse woord betekent ‘plaats’ of ‘schuilplaats’. Het Jeruzalem van de Bijbelse figuren David en Salomon bevindt zich op...

Seldjoeken

Seldjoeken (of: Seldsjoeken, Seltsjoeken) 1098 Turkse veroveraars tussen de 9e en 13e eeuw.   Vernoemd naar stamvader Seldjoek, die leeft in het midden van de tiende eeuw. Nemen de islam als godsdienst aan. Onderwerpen in de elfde en twaalfde eeuw vanuit Turkije...

Urbanus II

Urbanus II (1042-1099) Paus van 1088 tot 1099.   · Geboren in Frankrijk, studeert in Reims, verhuist in 1070 naar Cluny en wordt in 1078 bisschop van Ostia. · Roept op tot de kruistochten in 1095 – tijdens het concilie van Clermont. Hij wil dat christenen...

Archeologie

Oudheidkunde. In de afgelopen eeuwen is veel werk verzet om bewijsmateriaal aan te dragen. Niet alleen voor de verhalen uit de Bijbel, maar ook voor andere documenten uit de oudheid. Sinds de oprichting van de staat Israël spannen islamitische leiders zich in om de...

UNSCOP

United Nations Special Committee on Palestine. Speciale commissie van de VN (1947) om het slepende conflict tussen Arabische en Joodse inwoners van Palestina op te lossen. Stelt een driedeling van het land voor. De geschiedenis van Palestina in het tijdvak tussen 30...

Judea en Samaria

(In het Hebreeuws: Yehuda en Shomron)   Tot 1967 in de hele wereld – en op alle landkaarten – standaardaanduiding voor het tegenwoordig ‘politiek correcte’ Westoever of Westbank. Vandaag een omstreden orthodox-joods, kolonistisch-religieus conflictwoord.  ...

Herodes de Grote

Koning over Palestina tussen 37 en 4 v. Chr., volgens de meeste bronnen dus ook op het moment dat Jezus geboren wordt. Foutje Het geboortejaar van Jezus is onderwerp van speculatie. Dat het verkeerd is berekend komt door een foutje bij het opstellen van onze huidige...

Faisal (of: Feisal)

Koning van Saoedi-Arabië van 1964 tot 1975. Verantwoordelijk voor enorme modernisering.Veroorzaakt de oliecrisis van 1973. Bedoeld als boycot tegen landen die Israël helpen. Heeft Saoedi-Arabië gouden tijden gebracht.   Officiële naam: Faisal ibn Abdul Aziz al...

Kruisvaarders

Slag bij Askalon tussen de Saracenen en de kruisvaarders, Jan Luyken Deelnemers aan de kruistochten in de Middeleeuwen. De eerste kruistocht heeft plaats in 1096. Doel van de kruisvaarders is het heilige graf in Jeruzalem te beschermen. Het woord kruisvaarders is...

Abbas: leider van een deel van het Palestijnse volk

  Mahmoud Abbas  Abbas is geboren in Safed (Noord-Israël) in 1935. Hij vlucht in 1948 na de oprichting van de staat Israël met zijn familie naar Syrië. Hij heeft gestudeerd in Damascus (rechten) en Moskou (geschiedenis). Abbas publiceert een boek waarin hij de...

Brits Mandaat

De Volkenbond geeft begin 19e eeuw aan “ontwikkelde” landen (zoals het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk) een mandaat om “volkeren die nog niet op eigen benen kunnen staan” voorlopig te besturen. In 1948 maakt Engeland er zelf een eind aan. Aan het Brits Mandaat...

Tempelberg

Heilige plaats van joden, christenen en moslims. Locatie: Jeruzalem. Belangrijke twistbron in het Midden-Oosten. Ook bekend onder de naam Moria. De Tempelberg is de bouwplaats van o.a. twee islamitische heiligdommen, de Rotskoepel en de Al-Aksamoskee. De berg bevat...

Sykes-Picot overeenkomst

(afbeelding met dank overgenomen van www.us-israel.org) Geheime overeenkomst tussen de Franse en de Britse regering, gesloten in 1916. Verdeelt het Midden-Oosten tussen beide Europese grootmachten. Tijdens WO1 sluiten Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk (Engeland) in...

Kruistochten

Urbanus II roept op tot de eerste kruistocht ‘Heilige oorlog’ van het Europese christendom. Doel: heilige schatten in Palestina redden. Gericht tegen islam en jodendom (1096-1272). In de zevende eeuw veroverde het Islamitische Rijk het Middellandse Zee-gebied. In het...

Koran

750 Heilig boek van de moslims. Net zo omstreden als het heilige boek van de christenen, de Bijbel. In de westerse, christelijke wereld ronduit afgewezen. Moslimterreur en problemen met immigranten, imams en moskeeën maken de inhoud ervan actueel. <Arab: Koer’an....