Voornamelijk Joden, maar ook andere mensen,
zoals leden van het verzet,
die tijdens de Tweede Wereldoorlog
door de Duitsers gezocht worden,
maar zich schuilhouden om aan deportatie of executie te ontkomen.

 

Nadat de Duitsers Nederland in 1940 bezetten worden stap voor stap anti-joodse maatregelen doorgevoerd, waarbij in het begin nog geen sprake is van jodenvervolging. In 1941 vinden verschillende razzia´s plaats in Amsterdam, de Achterhoek, Arnhem, Apeldoorn en Zwolle, waarbij honderden joden gedeporteerd worden, maar de systematische oproepen beginnen in 1942. Joden moeten zich melden en worden naar Duitsland gebracht om daar te werken, althans dat wordt ze voorgehouden. Op dat moment kiezen vele Nederlandse joden ervoor de Duitse oproepen te negeren en onder te duiken.

Onderduiken kon alleen met hulp van niet-onderduikers. Immers de onderduikers moesten jarenlang van eten worden voorzien en hadden geen recht meer op voedselbonnen. Er bestaan (bron: NIOD) geen exacte cijfers van het aantal onderduikers in Nederland, maar schattingen gaan ervan uit dat 14.500 joden ondergedoken hebben gezeten. Een ander onderzoek (Croes en Tammes) komt uit op een aantal van 27.995 onderduikers en het duo gaat ervan uit dat het werkelijke aantal nog enkele duizenden meer is geweest.

Het is onmogelijk om een beeld te reconstrueren van het leven als onderduiker, omdat de individuele verschillen enorm waren. Kinderen en baby´s hadden meer kans om te overleven en het hele gezin, zoals in het geval van de meest bekende onderduikster Anne Frank, zat bijna nooit samen ondergedoken. Meestal zaten onderduikers alleen. Vaak werden zij gedwongen om van de ene naar de andere onderduikplek te verhuizen.

De Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers is verantwoordelijk voor vele onderduikers. Helena Theodora Kuipers-Rietberg, ook bekend als tante Riek, en Frits Slomp, ook bekend als Frits de Zwerver zetten zich voor hen in. De eerste clandestiene bijeenkomsten hebben plaats in 1943 in de gereformeerde Zuiderkerk in Zwolle. Door overvallen op gemeentelijke distributiediensten krijgt de organisatie bonkaarten, zodat de onderduikers aan voedsel kunnen komen.

Bronnen:
http://www.niod.nl/nl/wie-verraadde-anne-frank
http://www.refdag.nl/artikel/1212397/Onderduikers+in+Nederland.html

 


Gerelateerde Berichten