Islam 

Het geloof van de moslims. Ontstaan midden of eind 7e eeuw van onze westerse jaartelling. Basis: de openbaringen van Allah aan de grote profeet Mohámmed. Vastgelegd in een heilig boek: de Koran. Heilige steden: Mekka en Medina , beide in Saoedi-Arabië. Maar ook wordt felle strijd geleverd om Palestina en Jeruzalem, dat tevens de heilige stad is van joden en christenen.

Het beeldmerk van de islam, de halve maan, verwijst naar de pre-islamitische maangod

Het beeldmerk van de islam, de halve maan,
verwijst naar de pre-islamitische maangod.

 

Betekenis van het woord

Islam wil zeggen overgave, zich onderwerpen aan de wil van God (Allah), zich overgeven aan God, zich buigen voor de wil van God, vrede en welzijn. De aanhangers zijn de moslims (muslim, moslem, muzelman; vr.: moslima). Letterlijk: ‘iemand die zich overgeeft’.

Eén god

De islam is net als joden- en christendom een monotheïstische godsdienst. Er is slechts één god: Allah. Er zijn geen formele leerstellingen (dogma’s), er zijn geen sacramenten, geen priesters, geen kerk en geen hiërarchie. Abraham neemt – als vader van alle gelovigen – in de islam een centrale plaats in.
Mohammed, de stichter van de islam, verbiedt moslims andere goden dan Allah te aanbidden. Er ontstaat een breuk met de groep waar hij oorspronkelijk uit kwam, de Koeraisjieten. Zij blijven liever bij het oude: de aanbidding van méér dan één god.

Conflictbronnen

Een twistpunt tussen aanhangers van de drie monotheïstische godsdiensten (religies die één God aanbidden), is de kwestie of de god van de joden, de christenen en de moslims dezelfde is. Veel christenen kunnen maar moeilijk aanvaarden dat zowel joden als moslims Jezus niet erkennen als Gods Zoon. Een ander conflictpunt: Mohammed’s verklaring dat joden en christenen de Bijbel vervalst hebben. Een derde belangrijk verschil (tussen islam en christendom): moslims wijzen een godheid bestaande uit een Vader, een Zoon en een Heilige Geest, resoluut af.

Vrij en vredig?

In de Koran staat dat er geen dwang in de godsdienst is. Hoewel de islam als een ‘vredige’ religie geldt, meldt de historie verscheidene perioden van militair geweld die tijdens de invoering zijn toegepast. Al direct na het vertrek van Mohammed uit Medina naar Mekka zijn er verhalen over de afslachting van een grote groep – sommige bronnen spreken van 900 – joden. Anderen worden tot slaaf gemaakt. Ook al keert de islam zich krachtig tegen de joden, toch blijven ze in de islamitische wereld een belangrijke rol spelen. Ook later, bij de invoering van het nieuwe geloof in veroverde gebieden, komt geweld voor. Islamitische legers dringen tot diep in Europa door: ze komen tot Zuid-Frankrijk en Wenen.

Peilers

De islam rust op steunpunten. Ze worden ook wel de geloofsartikelen, de ‘zuilen’ (arkan) of de geloofsplichten genoemd:
· De Sjahãda (of Shahada, NL: sjahaada). De geloofsbelijdenis.
· De Salãh (of salat, NL: salaat). De rituele gebeden.
· De Ramadan, de vastenmaand.
· De Haddj (NL: Hadj), de pelgrimsreis naar Mekka.
· De Zakãh (of zakat, NL: zakaat), de armenbelasting.
Tot slot is er de ‘heilige oorlog’ of ‘Jihad’ (NL: dzjihaad). Een onderwerp waarover volgens moslimsites in het Westen veel misverstanden bestaan.

Islamitische feestdagen

– Islamitisch Nieuwjaar
– Ramadan
– Suikerfeest/al-Fitr
– Asjoera
– Geboortedag profeet Mohámmed
– Mohámmed´s hemelvaart
– Macht van de zegen
– Openbaring Koran
– Abraham’s Offerfeest

Heilige boeken

Het belangrijkste heilige boek voor moslims is de Koran. Direct erna komen de Hadiths en de Soenna. Ook de inhoud van de Bijbel – op enkele details na – en de Bijbelse profeten worden in de islam aanvaard. Jezus (Isa) wordt gezien als menselijke (dus beslist niet goddelijke!) profeet en de voorloper van Mohammed. Een belangrijk verschil met het christendom – en overeenkomst met het jodendom – is de stelling: Allah heeft geen zoon.

Dogmatiek

De islam is tegen theologische dogma’s. De zann (= theologische speculaties) zijn nutteloze gissingen over zaken die je niet kunt bewijzen en ook niet kunt weten. Een voorbeeld van zann: de christelijke speculaties over de drie-eenheid. Zulke zaken worden als godslasterlijk gezien.

Pijnlijke vergelijking

Sommige critici wijzen erop dat de islam een geschiedenis van geweld kent. Vooral de expansie in oostelijke richting zou miljoenen mensenlevens hebben geëist. De historici zijn het er echter over eens dat bij de invoering en handhaving van het christendom ook flink wat geweld is toegepast. De kruistochten en de Inquisitie – niet alleen in Spanje – zijn er de bewijzen van. Moslims zien de beide wereldoorlogen als westerse (d.w.z. uit de christelijke wereld afkomstige) agressie.

Grote Profeet

In de moslimwereld wordt Mohammed als de grootste aller profeten gezien. Allah heeft Hem – via de aartsengel Gabriël – de Koran gedicteerd. Ook Jezus en andere Joodse profeten worden erkend. Mohammed wordt niet alleen als de belangrijkste gezien, maar ook als de laatste. Het is via Mohammed de laatste keer dat Allah zich aan de mensen heeft geopenbaard. Hij heet daarom ook wel ‘het zegel der profeten’.
In islamitische literatuur staat achter de naam van Mohammed vaak de afkorting (vzmh), d.w.z. vrede zij met hem.

Duidelijk en simpel

De islam hanteert volgens islamitische websites duidelijk omlijnde hoofdprincipes en is gemakkelijk te begrijpen, maar laat toch vele interpretaties toe. Gedetailleerde wetten (meer dan 600) zoals in het klassieke jodendom en uitgebreide dogmatische stellingen zoals die van christendom wijst de islam af. Wel zijn er diepgaande schriftelijke toelichtingen op wat de profeet bedoeld heeft.

Geloofspunten

De moslim moet in zes punten zijn geloof bevestigen:
1. Het geloof in de eenheid van Allah
2. Het geloof in de engelen van Allah
3. Het geloof in de geopenbaarde oorsprong van alle Heilige Schriften
4. Het geloof in de waarachtigheid van alle profeten
5. Het geloof in het hiernamaals met de Dag des Oordeels, en
6. Het geloof in de taqdir, de maat der dingen, een wet die in de hele schepping werkzaam is en waardoor elk ding zijn eigenschappen heeft. Allah bepaalt wat jou overkomt. Het vraagstuk of de mens al dan niet een eigen wil heeft komt min of meer overeen met de predestinatie binnen het christendom.

Moslimfundamentalisme

Westerlingen maken zich ongerust over de voorkeur die een deel van de in het Westen wonende moslims aangeeft om zich aan de islamitische wetgeving, de Sharia, te onderwerpen. Veel moslims aanvaarden de westerse wetgeving niet, omdat die vaak indruist tegen Koran en Bijbel. Teruggrijpen naar oude religieuze opvattingen wordt in het Westen als een vorm van achteruitgang (sterker uitgedrukt: “achterlijkheid”) gezien. Enkele vormen van islamitisch fundamentalisme: islamisme, wahhabisme, salafisme, qutbisme. Ook in het Westen zijn nog veel mensen te vinden die aan de wetten van God de voorkeur zouden willen geven, boven die van de seculiere democratie.

Heilige dag

De heilige dag van de islam is de vrijdag: deze dag is aan God (Allah) gewijd. Voor joden is dat de zaterdag en voor christenen de zondag.

Heilige boeken

De Tora van Mozes (Moesa), het Boek der Psalmen van David (Dawoed) en het evangelie van Jezus (Isa) zijn belangrijke boeken, maar het heiligste boek van de islam is de Koran. Even belangrijk zijn de uitspraken van en verhalen over Mohammed, samengevat in de Hadiths en Soenna.

Volgens de Koran horen in deze betekenis ‘vanaf de heilige Adam’ alle door eerdere (o.a. de joodse) profeten onderwezen godsdiensten bij de islam en hoort de moslim niet alleen in de Koran, maar ook in alle eerder geopenbaarde heilige boeken te geloven.

God had al eerder Abraham, Mozes en Jezus naar de aarde gezonden en de Thora en de Bijbel aan de mens geopenbaard. Hij heeft zich echter ten slotte Mohámmed als zijn – met nadruk laatste – profeet uitgekozen. De teksten van de Koran zijn aan Mohámmed geopenbaard via de aartsengel Gabriël, dezelfde die de maagd Maria de geboorte van haar kind Jezus aankondigt.
Volgens wetenschappers – ook binnen de islamitische wereld – is de meerderheid van de moslims niet goed op de hoogte met de achtergronden van hun geloof. Ze zijn opgevoed met het beeld dat de wereld van vóór de islam een primitieve bedoening was. Veel moslims realiseren zich niet voldoende dat de islam een (Arabische) verdere uitwerking is van twee oudere religies: het joden- en christendom.

Uniek en superieur

Het concept dat de islam Gods laatste poging is om de mensheid tot inkeer te brengen geeft moslims een gevoel van superioriteit. Hun geloof is uniek. De Koran is het enige heilige boek waar ze van op aan kunnen. De Bijbel wordt niet ontkend. Maar, volgens Mohammed hebben zowel joden als christenen met cruciale teksten geknoeid. Tegelijkertijd rust er een taboe op kritische studie van hun eigen heilige boeken. Abraham, of Ibrãhîm, kennen ze als vader van de islam, en niet als vader van joden, christenen én moslims.
Het gevoel van zekerheid dat het eigen geloof het enige juiste is doet zich niet alleen bij moslims voor. Ook in het joden- en christendom weten veel gelovigen zeker dat ze het bij het rechte eind hebben.

Hoofdstromingen

De islam kent twee hoofdstromingen: de sjiieten en de soennieten. Al eeuwenlang staan ze vijandig tegenover elkaar. De gewelddadige confrontatie zoals in Irak wordt veroorzaakt doordat de locale minderheid zich niet door de andere geloofsrichting wil laten overheersen. De situatie is enigszins vergelijkbaar met de rivaliteit tussen katholieken en protestanten, die de christelijke wereld eeuwenlang heeft geteisterd. De Alevieten zijn aanhangers van een gematigde ‘humanistische’ richting binnen de sji’itische islam. Zij stammen vooral uit Turkije. Wereldwijd bedraagt hun aantal zo’n dertig miljoen.

Besnijdenis

Evenals het jodendom kent de islam de besnijdenis, als verbondsteken met Ibrãhîm, gebaseerd op Bijbel en Koran. In sommige islamitische landen (o.a. Somalië) is nog de intussen sterk omstreden vrouwenbesnijdenis – die niet in de heilige boeken is opgedragen – verplicht.

Scheiding

In de islamitische wereld zijn de wetten aan het geloof gebonden. Ook de rechtspraktijk wordt bepaald door de religieuze leiders. De in het Westen zo veelgeprezen scheiding van kerk en staat en staat en recht is er niet. Voor veel moslims is het nauwelijks te bevatten dat in het Westen niet de overheid maar de onafhankelijke rechtbank de dienst uitmaakt als het om controversiële zaken gaat.

Haram (= verboden)

Er is een verbod op het nuttigen van bepaalde spijzen en dranken. Vlees van varkens, hoef- (paarden!) en roofdieren en prooivogels mag niet genuttigd worden. De regels lijken veel op die van het orthodoxe jodendom.

Rente

Wordt beschouwd als ongeoorloofde vorm van woekeren en is daarom verboden. Volgens sommige wetenschappers is het niet mogen rekenen van rente een van de hoofdoorzaken van de economische achterstand in de islamitische wereld. Ook geldspeculatie, kansspelen, weddenschappen en gokken en het afbeelden van mens en dier zijn verboden.

Leeftijd

Meisjes moeten vanaf hun negende en jongens vanaf hun dertiende levensjaar de geloofsplichten vervullen.

Huwelijkstrouw

Monogamie (trouw aan de huwelijkspartner) is een ‘heilige’ plicht. Overspel wordt tot de grootste zonden gerekend. Vrouwen die overspel hebben gepleegd mogen met een enkel woord worden weggestuurd. In sommige islamitische landen mogen ze worden gestenigd. De Koran staat toe dat een man met maximaal vier vrouwen kan trouwen, op voorwaarde dat hij al zijn echtgenotes op voet van gelijkheid behandelt, in hun onderhoud voorziet en geen enkele vrouw bevoordeelt ten opzichte van de anderen.

Abortus

Kinderbeperking en vruchtafdrijving zijn uit den boze. Als de partner onvruchtbaar is mag het huwelijk worden opgeheven door verstoting of scheiding.

Exportartikel

In het Westen wordt de democratie, het regeren volgens de volkswil, als ideale samenlevingsvorm ervaren. Dat daarover in de moslimwereld anders wordt gedacht wil er bij veel westerlingen maar moeilijk in. De idee onze ideale bestuursvorm (met of zonder geweld) in de islamitische wereld in te voeren is voor veel moslims onaanvaardbaar. Zelfs lijkt de laatste jaren de terugkeer naar de oude religieuze waarden toe te nemen. Een grote zorg is dat na westers ingrijpen in Irak uiteindelijk een fundamentalistisch regime zal worden geïnstalleerd. Volgens sommige analisten is de wrok die burgers van islamitische dictaturen tegen het Westen koesteren te wijten aan het feit dat de Westerse landen die dictaturen – uit eigenbelang – in stand houden. De enorme oliebelangen spelen daarbij een hoofdrol; ze vormen geen stimulans voor het afdwingen van democratie en een betere verdeling van de welvaart in de islamitische wereld.

Belofte

Een opmerkelijke kant van de islam is de beloning die shahieds, de martelaren van de Jihad, wordt beloofd. Net als in joden- en christendom blijft het uitzicht op heerlijkheden als studie, boeken, kennis, wetenschap, huwelijksgeluk, gezondheid achterwege. Het hiernamaals van het christendom lijkt voornamelijk te bestaan uit materiële luxe, zoals gouden woningen. De islam heeft voor een andere, misschien aantrekkelijker verlokking gekozen: onbeperkte seks. Mannen die voor Allah sterven hebben na hun dood recht op 72 ‘eeuwige’, d.w.z. nooit hun maagdelijkheid verliezende maagden. Hoe het met het moderne verschijnsel van de vrouwelijke martelaars zit, is nog onduidelijk.
In de wereld van het islamisme wordt over het belangrijkste verschil tussen joden en christenen enerzijds en moslims anderzijds niet geheimzinnig gedaan: “hun zwakte is dat zij willen leven; onze kracht is dat wij willen sterven”. Het Westen wijst beide visies, inclusief de erbij horende indoctrinatie van kleuters en jonge kinderen, af.

Israël

De financiële, morele en militaire steun die westerse landen geven aan Israël is voor veel moslims onverteerbaar. Dat ook het leeuwendeel van de financiële steun aan de Palestijnen uit het Westen komt, is bij de meeste moslims niet bekend. Dat een belangrijk deel van de aan de Palestijnen uitgekeerde hulpgelden niet op de plaats van bestemming terechtkomt vanwege corruptie, wordt in de moslimwereld niet openlijk naar buiten gebracht. Het gedrag van de westerse wereld ziet men als onrecht. De zo gevreesde radicalisering wordt door deze zienswijze in de hand gewerkt.

Alcohol, drugs, zelfdoding

Beide – ja, ook het in het Westen zo geprezen glaasje rode wijn – zijn in de islamitische wereld ten strengste verboden. In feite is ook roken niet toegestaan.
De Koran is er duidelijk over: ook zelfmoord, maar ook alles wat daartoe kan leiden, is verboden. Het thema is controversieel, omdat in sommige islamitische kringen het martelaarschap in verband met de Jihad, de vrijwillige zelfmoord om daarmee vijanden van de islam te doden, hoog geprezen wordt.

Nieuwswaarde

Het interne geweld in de islamitische en Arabische wereld is, gerekend in aantallen doden, vele malen omvangrijker dan dat tussen Israël en de Palestijnen. Veel moslims zijn niet er niet van op de hoogte. In de nieuwsmedia, die in bijna alle islamitische landen onder strenge staatscontrole staan, wordt er nauwelijks over gerapporteerd. Zelfs westerse nieuwsmedia hebben de neiging, de strijd tussen Israël en zijn vijanden uit te vergroten. Het interne en staatsgeweld en de onderdrukking in Arabische en islamitische dictaturen lijken fors minder nieuwswaarde te hebben dan het conflict tussen Israël en de Arabische buurlanden.

Kaart van de islamitische landen.

Kaart van de islamitische landen.

 

Beoordeel dit artikel

Gerelateerde Berichten