Denk- en gedragswijze. Meestal religieus getint.

Geeft toe aan de wens of behoefte, andersdenkenden de eigen wil op te leggen. In die zin het tegenovergestelde van tolerantie. 

Terug naar de basis

Het verschijnsel is niet, zoals na ‘9/11’ veel wordt gedacht, typisch voor de moslimwereld. De term duikt eind 19e eeuw voor het eerst op in Noord-Amerika. Binnen het protestantisme ontwikkelt zich een stroming die vanuit de ‘moderniteit’ wil terugkeren naar de fundamenten van het christelijk geloof.

Fundamentalisme en terreur niet verwarren

De term wordt nu algemeen gebezigd voor extremisme dat van alle kanten kan komen: christelijk, islamitisch, joods, hindoeïstisch of boeddhistisch. Opvallend is dat het verschijnsel zich voornamelijk lijkt voor te doen bij beide grootste wereldgodsdiensten. Begrippen als fundamentalisme en extremisme zijn niet automatisch gekoppeld aan terrorisme of andersoortig gewelddadig gedrag.

Jodendom

De voormalige Israëlische Irgoen, en zeker de Sterngang (beide actief rond WO2) kunnen als actief optredende terroristische groepen worden beschouwd. Ze opereerden meer vanuit een seculier-politiek dan een joodsfundamentalistisch standpunt. Ze waren onder meer gericht tegen de Britse bezetter. Na oprichting van de staat Israël werden ze gedwongen te integreren in het Israëlisch leger en sindsdien niet meer actief.

Christendom

Van het christelijk fundamentalisme zijn in onze tijd geen actief gewelddadig opererende groeperingen of organisaties bekend. De IRA in Groot-Brittannië is een interne strijd binnen de eigen godsdienst: tussen katholieken en protestanten. Hetzelfde geldt voor de Dertigjarige oorlog, midden 17e eeuw, die aan minstens 6 miljoen mensen het leven heeft gekost. Sommige, maar zeker niet alle, historici zien de veelbesproken Kruistochten en de Inquisitie als extreem gewelddadig christelijk fundamentalisme.

Islam

Het moslimfundamentalisme wordt ook wel aangeduid als islamisme. Gematigde groeperingen zijn o.a. de Moslimbroederschap in Egypte, de Djamaa-i-Islami in Pakistan en de Welvaartpartij in Turkije (in 1998 verboden).

Meer gewelddadige organisaties zijn o.a. de Hamas, de Al-Aksa Martelarenbrigades en de P.I.J. in Palestina, de Taliban in Afghanistan, Hezbollah in Libanon en het FIS (Front Islamique du Salut; Islamitisch Heilsfront) in Algerije.

De beruchtste en meest gewelddadige was Al-Qaeda, de organisatie o.l.v. Osama bin Laden die een op de islam gebaseerde heilige oorlog, de Jihad, uitvoert tegen Joden en ‘Kruisvaarders’. Na 2012 heeft IS (= Islamitische Staat) die positie overgenomen. Leiders van Al-Qaida maakten bekend dat ze het geweld van IS ‘te overdreven’ vonden.

 

 


Gerelateerde Berichten